Θεματολογία. Ανατολική Αιγιαλεία

Προς την απελευθέρωση...

Η μά­χη της Α­κρά­ταςΜε­τά την κα­τα­στρο­φή του Δρά­μα­λη στα Δερ­βε­νά­κια, οι ε­να­πο­μεί­να­ντες Τούρ­κοι ξε­κί­νη­σαν περ­πα­τώ­ντας να φτά­σουν στην Πά­τρα.
Ε­κεί­νες τις η­μέ­ρες στην πε­ριο­χή των Χα­σί­ων α­πει­λού­νταν να γί­νει εμ­φύ­λιος σπα­ραγ­μός. Πα­λαιά μί­ση και πρό­σφα­τες δια­φο­ρές με­τα­ξύ των Πε­τι­με­ζαί­ων και του Σω­τή­ριου Χα­ρα­λά­μπη ο­δη­γού­σαν τους α­γω­νι­στές σε δυ­να­μι­κή α­να­μέ­τρη­ση. Ο ι­σχυ­ρός προ­ε­στός Χα­ρα­λά­μπης, δεν μπο­ρού­σε να α­νε­χθεί την χει­ρα­φέτη­ση των χθε­σι­νών κλε­φτών Πε­τι­με­ζαί­ων, οι ο­ποί­οι τώ­ρα με τα ό­πλα τους α­πέκτη­σαν δη­μο­τι­κό­τη­τα και ι­σχύ στην ε­παρ­χί­α, α­να­τρέ­πο­ντας την πα­λιά τά­ξη πραγ­μά­των. Ό­ταν ό­μως πλη­ρο­φο­ρή­θη­καν ό­τι 3500 Τούρ­κοι το βρά­δυ στις 4 Ια­νουα­ρίου 1823 εί­χαν στρα­το­πε­δεύ­σει στην πε­ριο­χή του ση­με­ρι­νού Δερ­βε­νί­ου με προ­ορι­σμό την Πά­τρα, πα­ρα­μέ­ρι­σαν τα μί­ση και τις δια­φο­ρές τους για να πο­λε­μή­σουν τους ε­χθρούς τους.
Α­φού κα­τέ­λα­βαν θέ­σεις στον Κρά­θη πο­τα­μό και στους γύ­ρω λό­φους δεν ά­φη­σαν τους Τούρ­κους να προ­χω­ρή­σουν. Κά­νο­ντας κλε­φτο­πό­λε­μο για ε­νά­μι­ση μή­να εί­χαν φέ­ρει ση­μα­ντι­κές α­πώ­λειες στους πει­να­σμέ­νους και άρ­ρω­στους α­πό ε­λο­νο­σί­α Τούρ­κους που εί­χαν στρα­τοπε­δεύ­σει στα πα­ρά­λια. Στην μά­χη αυ­τή λέ­γε­ται ό­τι οι Τούρ­κοι έ­πια­σαν τον Γιωρ­γί­κο Οι­κο­νο­μό­που­λο α­πό τη Βερ­γου­βί­τσα και του ξε­ρί­ζω­σαν το μου­στά­κι, κα­τόρ­θω­σε ό­μως να τους ξε­φύ­γει και μέ­χρι το θά­να­τό του εί­χε μου­στά­κι μο­νό­πλευ­ρα. Άλ­λο γρα­φι­κό πρό­σω­πο ή­ταν κά­ποιος Γιωρ­γού­λιας α­πό την Βερ­γου­βί­τσα που τον κυ­νη­γού­σε έ­νας Τούρ­κος με το ά­λο­γο του. Απ΄ το φό­βο του ό­μως για να γλι­τώ­σει πή­δη­ξε α­πό έ­να βρά­χο και τό­τε οι χω­ριανοί του φώ­να­ξαν “γιά­σου ρε που­τσα­ρά” δη­λα­δή φο­βη­τσιά­ρη αλ­λά και τολ­μηρό. Κά­ποιοι πα­λιοί α­κό­μα και σή­με­ρα φω­νά­ζουν τους Βερ­γου­βι­τσιώ­τες ¨που­τσά­τ­ους¨.
Οι Τούρ­κοι έ­μει­ναν α­ποκλει­σμέ­νοι έ­ως την 10η Φε­βρουα­ρί­ου 1823. Στο διά­στημα του α­πο­κλει­σμού τους δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νταν την πα­ρά­δο­σή τους αλ­λά οι διαφω­νί­ες των ο­πλαρ­χη­γών των Ελ­λή­νων για την δια­νο­μή των λα­φύ­ρων τους ε­κνεύρι­σε και ορ­κί­στη­καν να μην πα­ρα­δο­θούν ζω­ντα­νοί και ό­ποιος δεν θα υ­πά­κουε, θα θα­να­τω­νό­ταν. Την 10η Φε­βρουα­ρί­ου 1823 ήλ­θαν Τουρ­κι­κά πλοί­α α­πό την Πά­τρα και κα­τόρ­θω­σαν να γλι­τώ­σουν πε­ρί­που χί­λιοι.
Ε­πο­χή του Ι­μπα­ήμ.Ό­ταν το 1826 ο Αι­γυ­πτια­κός στρα­τός του Ι­μπρα­ήμ κα­τέ­στρε­ψε τα πά­ντα στην Πε­λο­πόν­νη­σο πολ­λοί ε­δή­λια­σαν. Η Μαυ­ρο­σπη­λιά για μια α­κό­μη φο­ρά και τε­λευ­ταί­α, ή­ταν το κα­τα­φύ­γιο των κυ­νη­γη­μέ­νων κα­τοί­κων. Λέ­γε­ται ό­τι έ­να βρά­δυ ο Κο­λο­κο­τρώ­νης πή­ρε μα­ζί του με­ρι­κούς Βερ­γου­βι­τσιώ­τες α­πό τη Μαυρο­σπη­λιά που συμ­με­τεί­χαν στην μά­χη της Ζα­χό­λης (ση­με­ρι­νής Ευ­ρω­στί­νης)
Με­τά την α­πε­λευ­θέ­ρω­ση και την δο­λο­φο­νί­α του Κα­πο­δί­στρια έ­γι­νε κα­τα­τρεγ­μός των α­γω­νι­στών και με­ρι­κοί Βερ­γου­βι­τσιώ­τες πέ­ρα­σαν α­πό δί­κη με την κα­τη­γο­ρί­α ό­τι στην μά­χη της Ζα­χό­λης έ­κα­ναν πλιά­τσι­κο και τι­μω­ρή­θη­καν.
Έ­ρι­δες χω­ριών
Οι κα­κές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης κα­τά την β΄ Τουρ­κο­κρα­τί­α α­νά­γκαζαν τους κα­τοί­κους να α­να­ζη­τούν ε­δά­φη για καλ­λιέρ­γεια ή για βο­σκή και σε μα­κρι­νό­τε­ρες πε­ριο­χές. Γνω­στή εί­ναι η έ­ρι­δα των Με­σορ­ρου­γιω­τών και Πε­ριστε­ριω­τών, που το 1736 κα­τά­λη­ξε σε συμ­βι­βα­σμό ε­νώ­πιον του Βο­ε­βό­δα Κα­λα­βρύ­των.
Άλ­λη πε­ρί­πτω­ση δια­φο­ρών συ­νό­ρων εί­ναι με­τα­ξύ Σε­λια­νι­τών και Ζα­χο­λι­τών για τα ό­ρια βο­σκο­τό­πων στο ο­ρο­πέ­διο Ευ­ρω­στί­νας τον Αύ­γου­στο του 1785.
Το ι­στο­ρι­κό έγ­γρα­φο που πα­ρα­θέ­του­με πα­ρα­κά­τω λό­γω της σπου­δαιό­τη­τας του και για την γε­νι­κό­τε­ρη ι­στο­ρί­α του τό­που, α­να­φέ­ρει τον γέ­ρο Α­ντώ­νη Ρό­ζο α­πό τη Βερ­γου­βί­τσα, σαν μάρ­τυ­ρα στη διευ­θέ­τη­ση των ο­ρί­ων του βο­σκό­το­που Ευ­ρω­στί­νας.
Ι­στο­ρι­κό έγ­γρα­φο 28 Αυ­γού­στου 1785
Δια του πα­ρό­ντος γράμ­μα­τος φα­νε­ρώ­νου­με και ο­μο­λο­γού­με ε­μείς τα δύ­ο μέ­ρη, Ζα­χου­λί­τες και Σε­λια­νί­τες με το να εί­ναι τα σύ­νο­ρά μας εις το βου­νό και να μα­λώ­νου­με, και ε­βγή­κα­με στον Αρ­χιε­ρέ­α τα δύ­ο μέ­ρη μα­ζί και μας α­πο­φά­σι­σε ο Αρ­χιε­ρέ­ας να έ­βγουν δύ­ο μάρ­τυ­ρες α­πό ξέ­νο χω­ριό και ό­τι μαρ­τυ­ρή­σουν με φό­βον Θε­ού έ­τσι να γί­νουν τα σύ­νο­ρα. Και έ­τσι ε­βγή­καν δύ­ο Σα­ρα­ντα­πη­χιώ­τες ο γέ­ρο Πα­να­γιώ­της Κού­του­λας και ο Στα­μά­της Κε­ρα­σά­ρης και ε­μαρ­τύ­ρη­σαν την α­λή­θεια ως κα­θώς και ή­ξε­ραν τα σύ­νο­ρα ως κα­θώς ή­σαν, και άλ­λοι άν­θρω­ποι α­ξιό­πι­στοι πα­ρών και ο Η­γού­με­νος α­πό Α­γί­ους Α­πο­στό­λους Κύ­ριλ­λος και ο κυρ Πα­λαιο­λό­γος α­πό Α­ρά­χο­βα και ο Γέ­ρο Α­ντώ­νης Ρό­ζος α­πό Βερ­γου­βί­τσα και ο Πέ­τρος Πα­πα­δη­μη­τρά­κης α­πό το Πε­ρι­θώ­ρι και μεις τα δύ­ο χω­ριά συ­ναγ­μέ­νοι και κα­θώς ε­μαρ­τύ­ρη­σαν οι μάρ­τυ­ρες κα­τά Θε­όν φα­νε­ρώ­νου­με τα σύ­νο­ρα. Α­πό Μαυ­ρο­σπη­λιά ί­σα­με το νε­ρό ορ­θώ­νει εις την σπη­λί­τσα και ε­βγαί­νει εις το χω­ρά­φι των Χα­τζα­λαί­ων, ί­σα εις των Κα­του­φαί­ων τους πεύ­κους εις το στα­νο­τό­πι και μπρο­στά στον έ­λα­το τα τρί­α α­δέλ­φια που εί­χαν σταυ­ρω­μέ­να, μπρο­στά το χτέ­νι και ε­βγαί­νει εις την α­λα­φό­λι­μνα και ε­βγαί­νει μα­γκού­ρες εις τα Μαύ­ρα Λι­θά­ρια. Και έ­τσι ε­μαρ­τύ­ρη­σαν οι μάρ­τυ­ρες και ε­θέ­λει ο Θε­ός κατ΄ έ­μπρο­σθεν των ευ­ρε­θέ­ντων μαρ­τύ­ρων δια σι­γου­ριά και τε­λειό­τη­τα και τα δύ­ο μέ­ρη μας δια να μην συγ­χυ­ζό­μα­στε κά­θε μέ­ρα, ώς κα­θώς ε­μαρ­τύ­ρη­σαν οι μάρ­τυ­ρες με φό­βο θε­ού έ­μπρο­σθεν και ευ­ρε­θέ­ντων μαρ­τύ­ρων.
1785 Αυ­γού­στου 10.
Πα­να­γιώ­της Κού­του­λας Μαρ­τυ­ρώ. Στα­μά­της Κε­ρασ­σά­ρης Μαρ­τυ­ρώ.
Με­λέ­τιος Ιε­ρο­μό­να­χος α­πό Α­γί­ους Α­πο­στό­λους πε­ρι­κα­λε­στι­κώς έγρα­ψα και Μαρ­τυ­ρώ.
Στο πί­σω μέ­ρος του χαρ­τιού γρά­φει: To πα­ρόν ι­διω­τι­κόν έγ­γρα­φον κα­τα­τε­θέν ε­νώ­πιον ε­μού του Συμ­βο­λαιο­γρά­φου Αι­γεί­ρας Βα­σι­λεί­ου Μα­ρινό­που­λου ως και η υπ. α­ριθ. 1699 ση­με­ρι­νής η­με­ρο­μη­νί­ας πρά­ξης αυ­τού, α­φού ε­μο­νογρά­φη ό­πι­σθεν υ­πό των κα­τα­θε­σά­ντων με­λών της κοι­νό­τη­τας Σε­λιά­νας των μαρτύ­ρων και ε­μού του Συμ­βο­λαιο­γρά­φου ό­περ προ­σηρ­τή­θη εν τη μνη­σθεί­ση πράξη και συ­νυ­πε­γρά­φη και η πα­ρού­σα πα­ρά των α­νω­τέ­ρω. Ε­γέ­νε­τω εν Σε­λιά­να και εν τη ε­νταύ­θα οι­κί­α του Θε­ό­δω­ρου Π. Κα­ρα­βέ­λα σή­με­ρον την 28η Ιου­λί­ου 1893. Οι κα­τα­θέ­σα­ντες Γ. Λα­μπρό­που­λος, Ν. Κα­ρού­νης, Α. Κα­ψαμπέ­λης, Αγ. Σπυ­ρό­που­λος, Γ. Β. Κα­ρό­γιαν­νης, Κ. Μα­ρα­γκό­που­λος. Οι Μάρ­τυ­ρες Ζ. Τρο­κά­λης, Η, Κα­τού­φας.
Ο Γε­ρ-Α­ντώ­νης λοι­πόν γνώ­στης της γε­ω­γρα­φί­ας και των συ­νό­ρων της πε­ριο­χής, κλή­θη­κε μάρ­τυ­ρας στο πα­ρα­πά­νω πρα­κτι­κό. Αυ­τό δεί­χνει ό­τι ή­ταν ση­μα­ντι­κό μέ­λος της κοι­νω­νί­ας του χω­ριού α­πό την βα­ρύ­τη­τα που εί­χε ο λό­γος του και ο χα­ρα­κτή­ρας του και εί­χε πλή­ρη γνώ­ση της πε­ριο­χής. Αν ο Α­ντώ­νης Ρό­ζος, την ε­πο­χή που συ­ντά­χθη­κε το πα­ρα­πά­νω έγ­γρα­φο ή­ταν 80 ε­τών, γεννή­θη­κε πε­ρί το 1705 στην Βερ­γου­βί­τσα. Ά­ρα και οι γο­νείς του ή­σαν μό­νι­μοι κά­τοι­κοι του χω­ριού. Το γε­γο­νός αυ­τό τεκ­μηριώ­νει ό­τι Ρο­ζέ­οι κα­τοι­κού­σαν στην Βερ­γου­βί­τσα του­λά­χι­στο α­πό το 1650.

Οι πιο διαβασμένες αναρτήσεις

  • - Eπιστροφή του ΦΠΑ σε 90 μέρες *Ο ΦΠΑ στους αγρότες του ειδικού καθεστώτος θα επιστρέφεται εντός 90 ημερών, αφού προηγουμένως θα έχει γίνει συμψηφισμός της ε...

ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ για τις ειδήσεις, την ιστορία και περιηγήσεις στην ανατολική Αιγιαλεία

Εφημερίδα Φρουρός on line

timeline

4-10-09

Free counters!

29-1-11