Θεματολογία. Ανατολική Αιγιαλεία

Μοναστήρι – Βεργουβίτσα – Οι ρίζες

------------------------------------
Η α­νά­γκη κα­τα­γρα­φής της οι­κο­γε­νεια­κής ι­στο­ρί­ας
Η Ελ­λη­νι­κή οικο­γέ­νεια α­πο­τε­λού­σε πά­ντο­τε έ­να φά­ρο φω­το­δό­τη τής κοι­νω­νί­ας, του πο­λι­τισμού και της ι­στο­ρί­ας μας. Μέ­σα α­πό τους κόλ­πους της ξε­πή­δη­σαν ά­ξιοι ερ­γάτες τής γης, ε­πι­στή­μο­νες, τε­χνί­τες, ι­κα­νοί ε­πι­χει­ρη­μα­τί­ες κ.ά. που με την προ­σω­πι­κή τους α­ξιο­σύ­νη, το α­νε­πα­νά­λη­πτο ή­θος και την αν­θρω­πιά τους συ­νέβα­λαν τα μέ­γι­στα στην ά­νο­δο του κοι­νω­νι­κού, οι­κο­νο­μι­κού και πο­λι­τι­σμι­κού ε­πι­πέ­δου της χώ­ρας μας.

Η δη­μιουρ­γί­α των ε­πω­νύ­μων

Κα­τά την τουρ­κο­κρα­τί­α και τις πρώ­τες δε­κα­ε­τί­ες με­τά την ε­πα­νά­στα­ση λί­γα ε­πώ­νυ­μα δια­τη­ρού­νταν α­πό τη μια γε­νιά στην άλ­λη. Συ­νή­θως, ό­πως συ­νέ­βαι­νε και στην αρ­χαιό­τη­τα, τα παι­διά έ­παιρ­ναν ως ε­πώ­νυ­μο το μι­κρό ό­νο­μα του πα­τέ­ρα τους σε πτώ­ση γε­νι­κή (π.χ. ο Γιάν­νης το παι­δί του Βα­σί­λη ο­νο­μα­ζό­ταν Γιάν­νης Βα­σι­λεί­ου. Ο Χρή­στος, το παι­δί του Α­πο­στό­λη, ο­νο­μα­ζό­ταν Χρή­στος Α­πο­στό­λου κ.λ.π.). Τρεις γε­νιές λοι­πόν συ­νή­θως εί­χαν τρί­α δια­φο­ρε­τι­κά ε­πώ­νυ­μα. Αν ο παπ­πούς λε­γό­ταν Α­να­γνώ­στης Α­θα­να­σί­ου, το παι­δί Βα­σί­λειος Α­να­γνώ­στου και το εγ­γό­νι Πέ­τρος Βα­σι­λεί­ου. Απ’ αυ­τό α­ντι­λαμ­βά­νε­ται κα­νείς πό­σο δύ­σκο­λη εί­ναι η α­να­ζή­τη­ση του οι­κο­γε­νεια­κού δέν­δρου μιας οι­κο­γέ­νειας.

Θέ­ση του χω­ριού

Το χω­ριό Βερ­γου­βί­τσα (Μο­να­στή­ρι), γε­νέ­τει­ρα των Ρο­ζέ­ων, βρί­σκε­ται στο βό­ρειο μέ­ρος της Πε­λο­πον­νή­σου στο Νο­μό Α­χα­ΐ­ας με με­ρι­κή θέ­α στον Κο­ριν­θια­κό κόλ­πο. Εί­ναι ο­ρει­νό χω­ριό χτι­σμέ­νο στις πλα­γιές του ό­ρους Ευ­ρω­στί­να (Μα­γκλα­βάς – η σλά­βι­κη προ­φα­νώς ο­νο­μα­σί­α του), σε υ­ψό­με­τρο α­πό 600 έ­ως 700 μέ­τρων και α­πέ­χει 14 χι­λιό­με­τρα α­πό την πα­ρα­λί­α της Αι­γεί­ρας. Για να φτά­σου­με στο χω­ριό περ­νά­με α­πό τον οι­κι­σμό Λα­μπι­νός, στη συ­νέ­χεια συ­να­ντού­με την αρ­χαί­α Αι­γεί­ρα (Παλιόκαστρο), με­τά το χω­ριό Αι­γές (Βλο­βω­κά) και κα­τό­πιν την Βερ­γου­βί­τσα.

Από την εποχή του Ομήρου...

Η πε­ριο­χή στους αρ­χαί­ους χρό­νους
Η ι­στο­ρί­α της ευρύτερης πε­ριο­χής ξε­κι­νά α­πό την ε­πο­χή του Ο­μή­ρου. Ο Ό­μη­ρος στη Ι­λιά­δα α­να­φέ­ρει την Υ­πη­ρε­σί­η (την με­τέ­πει­τα αρ­χαί­α Αί­γει­ρα) για τη συμ­με­το­χή της με κα­ρά­βια και στρα­τό στον Τρω­ι­κό Πό­λε­μο (Ι­λιά­δα Ραψ. Β΄στίχ. 573 και Ο΄ 254).
Η πε­ριο­χή κα­τά τους Ελ­λη­νι­στι­κούς χρό­νους γνώρι­σε με­γά­λη ακ­μή και αυ­τό μαρ­τυ­ρεί­ται α­πό τις α­να­σκα­φές και τα ευ­ρή­μα­τα στην αρ­χαί­α Αι­γεί­ρα.
Το 166 μ.Χ. συ­νέ­βη μιά τρο­μα­κτι­κή ε­πι­δημί­α και ο ά­γριος λοιμός που την α­κο­λού­θη­σε, σά­ρω­σε κυ­ριο­λε­κτι­κά την Ρω­μα­ϊ­κή αυτο­κρα­το­ρί­α θα­να­τώ­νο­ντας τε­ρά­στιους πλη­θυ­σμούς, στην πλειο­ψη­φί­α τους κατοί­κους πό­λε­ων και α­νά­με­σα τους την α­φρό­κρε­μα της δια­νο­ή­σης της ε­πο­χής. Η με­γά­λη αυ­τή ε­πι­δη­μί­α μέ­σα σε 6 μή­νες έ­δω­σε το τε­λι­κό κτύ­πη­μα στα προι­κισμέ­να μυα­λά και τα­λέ­ντα σε ό­λη την δια­νό­η­ση της αυ­το­κρα­το­ρί­ας. Μί­α πα­ρά­δοση χι­λιε­τιών δια­κό­πη­κε α­πό­το­μα, δέ­κα πε­ρί­που χρόνια πριν τη γνω­στή πε­ρι­ή­γη­ση του Παυ­σα­νί­α ο οποίος βρήκε την Ελ­λά­δα σχεδόν μια nμιέρnμn χώ­ρα.

Τούρκοι και Ενετοί...

Α΄ Τουρκο­κρα­τί­α 1458-1685)Το 1458 κα­τα­λαμ­βά­νε­ται η Πε­λο­πόν­νη­σος α­πό τους Τούρ­κους.
Οι Τούρ­κοι κα­τά την κυ­ριαρ­χί­α τους στην Πε­λο­πόν­νη­σο εί­χαν ε­πι­τρέ­ψει την αυ­το­διοί­κη­ση των Ελ­λή­νων και δεν πε­ριό­ρι­ζαν την θρη­σκευ­τι­κή ε­λευ­θε­ρί­α. Ό­μως το σκλη­ρό γαιο­κτη­τι­κό κα­θε­στώς και η βα­ριά φο­ρο­λο­γί­α που ε­πέ­βα­λαν, δη­μιούρ­γη­σαν ά­σχη­μες συν­θή­κες δια­βί­ω­σης.
Πη­γές για τις συν­θή­κες που ε­πι­κρα­τού­σαν κα­τά την Α΄ Τουρ­κο­κρα­τί­α και κυρί­ως της πε­ριο­χής μας δεν υ­πάρ­χουν. Η μό­νη πη­γή έρ­χε­ται α­πό χει­ρό­γρα­φο με χρο­νο­λο­γί­α 1793, του Εμ­μα­νου­ήλ Σκαρ­πέ­τη ε­μπό­ρου, το ο­ποί­ο σώ­ζε­ται στη Μο­νή Ταξιαρ­χών Αι­γί­ου που α­να­φέ­ρει ό­τι γεν­νή­θη­κε στην Α­ρά­χο­βα το 1748.
Στο χει­ρό­γρα­φο αυ­τό ο Εμ­μ. Σκαρ­πέ­της γρά­φει ό­τι το χω­ριό Α­ρά­χο­βα την ε­πο­χή ε­κεί­νη (της Α΄ Τουρ­κο­κρα­τί­ας) ή­ταν ι­διο­κτη­σί­α κά­ποιας Σουλ­τά­νας και α­πο­κα­λεί­το και «Σουλ­τά­να».

Προς την απελευθέρωση...

Η μά­χη της Α­κρά­ταςΜε­τά την κα­τα­στρο­φή του Δρά­μα­λη στα Δερ­βε­νά­κια, οι ε­να­πο­μεί­να­ντες Τούρ­κοι ξε­κί­νη­σαν περ­πα­τώ­ντας να φτά­σουν στην Πά­τρα.
Ε­κεί­νες τις η­μέ­ρες στην πε­ριο­χή των Χα­σί­ων α­πει­λού­νταν να γί­νει εμ­φύ­λιος σπα­ραγ­μός. Πα­λαιά μί­ση και πρό­σφα­τες δια­φο­ρές με­τα­ξύ των Πε­τι­με­ζαί­ων και του Σω­τή­ριου Χα­ρα­λά­μπη ο­δη­γού­σαν τους α­γω­νι­στές σε δυ­να­μι­κή α­να­μέ­τρη­ση. Ο ι­σχυ­ρός προ­ε­στός Χα­ρα­λά­μπης, δεν μπο­ρού­σε να α­νε­χθεί την χει­ρα­φέτη­ση των χθε­σι­νών κλε­φτών Πε­τι­με­ζαί­ων, οι ο­ποί­οι τώ­ρα με τα ό­πλα τους α­πέκτη­σαν δη­μο­τι­κό­τη­τα και ι­σχύ στην ε­παρ­χί­α, α­να­τρέ­πο­ντας την πα­λιά τά­ξη πραγ­μά­των. Ό­ταν ό­μως πλη­ρο­φο­ρή­θη­καν ό­τι 3500 Τούρ­κοι το βρά­δυ στις 4 Ια­νουα­ρίου 1823 εί­χαν στρα­το­πε­δεύ­σει στην πε­ριο­χή του ση­με­ρι­νού Δερ­βε­νί­ου με προ­ορι­σμό την Πά­τρα, πα­ρα­μέ­ρι­σαν τα μί­ση και τις δια­φο­ρές τους για να πο­λε­μή­σουν τους ε­χθρούς τους.

Μετά την απελευθέρωση...

Δή­μοι και Κοι­νό­τη­τεςΜε­τά την α­πε­λευ­θέ­ρω­ση άρ­χι­σε να ορ­γα­νώ­νε­ται το κρά­τος και κα­θιε­ρώ­θη­καν οι Δή­μοι.
Στις 27-12-1833 έ­γι­νε ο Δή­μος Φελ­λό­ης συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Βερ­γου­βί­τσας με έ­δρα τη Σβυ­ρού (Ό­α­ση). Με το Β.Δ. της 19ης Ιου­νί­ου 1841 ο Δή­μος Φελ­λό­ης έ­γι­νε Β΄ Τά­ξε­ως με έ­δρα τη Σε­λιά­να. Δή­μαρ­χος Φελ­λό­ης διε­τέ­λε­σε ο Γε­ώρ­γιος Ρό­ζος και με­τέ­πει­τα ο εγ­γο­νός του Πα­να­γής Α­πο­στό­λου Ρό­ζος. Ε­πί­σης ε­πί ει­κο­σα­ε­τί­α διε­τέ­λε­σε Δή­μαρ­χος ο Θε­ό­δω­ρος Κα­ρα­βέ­λας, ιατρός α­πό τη Σε­λιά­να, ο ο­ποί­ος εί­χε πα­ντρευ­τεί την α­δελ­φή του Πα­να­γή Α. Ρό­ζου Γα­ρου­φα­λιά.
Με­τά την κα­τάρ­γη­ση των Δή­μων με το Β.Δ. της 18ης Αυ­γού­στου 1912 η Βερ­γου­βί­τσα α­να­γνω­ρί­στη­κε ως Κοι­νό­τη­τα και μέ­χρι το 1944 υ­πα­γό­ταν διοι­κη­τι­κά στην Ε­παρ­χί­α Κα­λα­βρύ­των. Με το διά­ταγ­μα της 22ας Μα­ΐ­ου 1944 υ­πή­χθη στην ε­παρ­χί­α Αι­για­λεί­ας . Με το Β.Δ. 20-9-1955 η Βερ­γου­βί­τσα με­το­νο­μά­στη­κε σε Μο­να­στή­ρι.
Α­πο­γρα­φές πλη­θυ­σμού

Η ρί­ζα...

Ο Α­ντώ­νης Ρό­ζος (1705) όπως φαίνεται εί­ναι ο πρώ­τος Ρό­ζος Βερ­γου­βι­τσιώ­της α­πό ε­πί­ση­μη πη­γή.
Αν πε­ρι­γρά­ψου­με το χα­ρα­κτή­ρα του μπο­ρού­με να πού­με ό­τι ή­ταν σο­βα­ρός φι­λα­λή­θης και συ­μπαθής στο χω­ριό του. Η γνώ­μη του ή­ταν σε­βα­στή ό­χι μό­νο στους Βερ­γου­βι­τσιώ­τες αλ­λά και στα γύ­ρω χω­ριά (υ­πό­θε­ση ο­ρί­ων Ευ­ρω­στί­νας).
Ο Α­ντώ­νης Ρό­ζος εί­χε γιό τον Βα­σί­λη. Για άλ­λα παι­δί­α δεν γνω­ρί­ζου­με
Συ­να­ντά­με ε­πί­σης και Γιάν­νη Ρό­ζο (1760).
Ο Γιάν­νης Ρό­ζος εί­χε γιό τον Θα­νά­ση.
Γιάν­νης Ρό­ζος (1760)
Εί­χε γιο τον Θα­νά­ση Ι. Ρό­ζο (1790). Ο Θα­νά­σης Ι. Ρό­ζος συμ­με­τεί­χε στον α­πε­λευ­θε­ρω­τι­κό α­γώ­να και αποδεικνύεται από το πι­στο­ποι­η­τι­κό του ο­πλαρ­χη­γού Νι­κο­λά­ου Πε­τμε­ζά πε­ρί της δρά­σε­ώς του κα­τά το 1821, με η­με­ρο­μη­νί­α 24 Ια­νουα­ρί­ου 1823. Για α­πο­γό­νους του ο­πλαρ­χη­γού Θα­νά­ση Ρό­ζου δεν γνω­ρί­ζου­με.

Η ρίζα... (συνέχεια)

Θα­νά­σης Γ. Ρό­ζος 1786
Α­πέ­κτη­σε μί­α κό­ρη την Πα­να­γιώ­τα και πή­ρε σώ­γα­μπρο τον Γιάν­νη Μαρ­γώ­ση α­πό Φρα­γκιά­νι­κα ο ο­ποί­ος το πρώ­το του παι­δί το έγ­γρα­ψε Ρό­ζο.
Ο Γιάν­νης Μαρ­γώ­σης εί­χε τρί­α παι­διά το Θα­νά­ση που πέ­θα­νε στο στρα­τό το 1915, το Νι­κο­λή (Μαρ­γώ­σι­δες) και τον Σω­τή­ρη Ρό­ζο που πέ­θα­νε α­νύ­πα­ντρος. Ο Νι­κο­λής απέκτησε δύ­ο κό­ρες. Έ­τσι στα­μά­τη­σε η συ­νέ­χεια των α­πο­γό­νων του Θα­νά­ση Ρό­ζου στην Ρο­ζέ­ϊ­κη ι­στο­ρί­α.
Πα­ντε­λής Γ. Ρό­ζος 1788

Οι Ρο­ζέ­οι το 1902

Στο με αριθ. 4942 συμ­φω­νη­τι­κό της 17ης Μαρ­τί­ου 1902 με το ο­ποίο α­φιε­ρώ­νε­ται η έ­κτα­ση που πε­ρι­βά­λει τις πλα­γιές γύ­ρω α­πό τον Ιε­ρό Να­ό της Πα­να­γί­ας στην Βερ­γου­βί­τσα στον εν λό­γω Να­ό, φαί­νε­ται να έ­χουν κλη­θεί ως μάρ­τυ­ρες ό­λοι οι κά­τοι­κοι του χω­ριού.
Εκεί υ­πάρ­χουν γραμ­μέ­νοι 81 μάρ­τυ­ρες, ό­λοι μό­νι­μοι κά­τοι­κοι του χω­ριού. Στα 81 αυ­τά ά­το­μα μπο­ρού­με να δού­με και τους Ρο­ζέ­ους που διέ­με­ναν τό­τε στο χω­ριό. Λου­κάς Α. Ρό­ζος, Θε­ο­φά­νης Ρό­ζος, Γε­ώρ­γιος Ηλ. Ρό­ζος, Βα­σί­λειος Π. Ρό­ζος, Κων/νος Αθ. Ρό­ζος, Γε­ώρ­γιος Π. Ρό­ζος, Α­ρι­στεί­δης Α. Ρό­ζος. Το πα­ρα­πά­νω έγ­γραφο ό­μως α­να­φέ­ρει για την πλειο­ψη­φί­α των κα­τοί­κων. Εν­δε­χο­μέ­νως να εί­ναι και κά­ποιοι Ρο­ζέ­οι που α­που­σί­α­ζαν α­πό την συ­γκέ­ντρω­ση αυ­τή.

Επίλογος...

Γε­νι­κά οι Ρο­ζέ­οι εί­χαν μί­α ι­στο­ρι­κή πο­ρεί­α στους Δή­μους Φελ­λό­ης και Αι­γεί­ρας που συ­νε­χί­ζε­ται α­κό­μα και σή­με­ρα.
Σαν πα­ρά­δειγ­μα α­να­φέ­ρω τον Χα­ρα­λά­μπη Π. Ρό­ζο που ή­ταν μέ­το­χος στην Ε­θνι­κή Τρά­πε­ζα και η γνώ­μη του κα­θό­ρι­ζε ε­θνι­κά θέ­μα­τα, ό­πως για το σι­δη­ρο­δρο­μι­κό σταθ­μό της Αι­γεί­ρας, που ε­πρό­κει­το να γί­νει στα Ρο­ζέ­ι­κα, φρό­ντι­σε να αλ­λά­ξει ο σχε­δια­σμός και να γί­νει στη ση­με­ρι­νή του θέ­ση. Αυ­τό έ­γι­νε με­τά α­πό πα­ρέμ­βα­ση του Γε­ωρ­γί­ου Π. Ρό­ζου για να μην α­παλ­λο­τριω­θούν τα κτήμα­τά του που εί­χε στην πε­ριο­χή αυ­τή αλ­λά και για να α­πο­φευ­χθεί ο θό­ρυ­βος του σταθ­μού που θα βρι­σκό­ταν πο­λύ κο­ντά στην οι­κί­α του. Βλέ­που­με λοι­πόν μετά α­πό 100 και πλέ­ον χρό­νια, (η σι­δη­ρο­δρο­μι­κή γραμ­μή Πε­λο­πον­νή­σου κα­τα­σκευάστη­κε το 1890 πε­ρί­που) πώς μπο­ρεί με την πα­ρέμ­βα­ση ε­νός α­τό­μου να ε­πη­ρε­α­σθεί μί­α ο­λό­κλη­ρη πε­ριο­χή. Δη­λα­δή το κέ­ντρο της Αι­γεί­ρας σή­με­ρα θα ή­ταν στην πε­ριο­χή α­να­το­λι­κά του πο­τα­μού Κριού στα Ρο­ζέ­ϊ­κα.

Οι πιο διαβασμένες αναρτήσεις

  • - Eπιστροφή του ΦΠΑ σε 90 μέρες *Ο ΦΠΑ στους αγρότες του ειδικού καθεστώτος θα επιστρέφεται εντός 90 ημερών, αφού προηγουμένως θα έχει γίνει συμψηφισμός της ε...

ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ για τις ειδήσεις, την ιστορία και περιηγήσεις στην ανατολική Αιγιαλεία

Εφημερίδα Φρουρός on line

timeline

4-10-09

Free counters!

29-1-11